Diagnostyka ADHD to dość skomplikowana sprawa, ponieważ wymaga zaobserwowania i uwzględnienia wielu różnych objawów. Nic więc dziwnego, że osoby niezdiagnozowane mogą czuć się w tym zagubione. Dlatego właśnie zawsze tłumaczę im, że na tym polega rola doświadczonego diagnosty. To właśnie taka osoba jest w stanie dokładnie ocenić sytuację, w której znajdują się jeszcze nie zdiagnozowani pacjenci.
Ten tekst należy do cyklu artykułów o tym, jak dokładnie rozumieć objawy pojawiające się w DSM V, czyli najnowszej klasyfikacji zaburzeń psychicznych według Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, na podstawie której odbywa się diagnozowanie.
W poniższych kilku akapitach opisuję już ostatni, czyli dziewiąty punkt z tej klasyfikacji, a jest nim… tzw. “zapominalstwo”. Zachęcam do lektury, szczególnie osoby, które mają poczucie, że ten problem ich dotyczy. Więcej opisanych objawów znajdziecie we wcześniejszych wpisach na moim blogu, a na samym końcu tego artykułu dołączam także cały zestaw kryteriów diagnostycznych dla ADHD.
W klasyfikacji DSM V jednym z wyróżnionych objawów ADHD jest to, że pacjent: A9. Często zapomina o codziennych sprawach.
Z pewnością większość z nas wie, co oznacza “zapominalstwo”. Oczywiście, gdy od czasu do czasu zdarzy się nam o czymś zapomnieć, jest to całkiem normalne. Jednak w “zapominalstwo” wpisana jest wysoka częstotliwość takich sytuacji, a to już sygnał, że warto się temu przyjrzeć. Codzienna pogoń za zgubionymi przedmiotami, szukanie telefonu, zostawianie kluczy w drzwiach… Ale również pomijanie umówionych spotkań, czy niewykonywanie zadań w pracy – wszystkie te czynniki złożone w całość mogą świadczyć o tym, że faktycznie mamy do czynienia z problemem i pewną tendencją, a nie chwilowym zapomnieniem.
W przypadku osób z ADHD oznacza to, że pacjent zapomina o czynnościach, np. o wcześniej umówionych wizytach/spotkaniach i trzeba mu o nich przypominać. To także zapominanie o zobowiązaniach, nawet tych rutynowych, jak np. zapominanie o terminie zapłaty rachunku lub oddzwonieniu do kogoś, kto próbował się skontaktować.
To samo dotyczy przedmiotów, czego przykładem może być np. pozostawianie w domu rzeczy, które przygotowało się na wyjście (klucze, notatki do pracy, rozmaite rzeczy, o których pacjent wcześniej myślał, że będzie ich potrzebował), a to oznacza, że trzeba po nie wracać.
Częstym ułatwieniem dla osób z ADHD (ale też objawem) będzie zatem ścisłe trzymanie się listy zadań do wykonania, żeby nie zapomnieć o niczym ważnym. Zdarza się jednak, że pacjent zapomni nawet… zapisać sobie taką listę zadań do wykonania albo jeśli je zapisze, to zapomina to potem sprawdzić.
Nawet jeżeli tak, to pamiętajcie o najważniejszym – po jednym objawie nawet specjaliści nigdy nie diagnozują danej osoby. Wy natomiast NIGDY nie diagnozujcie się sami. Niezależnie od tego, ile tekstów przeczytaliście czy zobaczyliście filmików na Tik Toku. Wrzucane przez specjalistów treści mają charakter edukacyjny, a diagnostyka jest znacznie bardziej skomplikowana. Nie bez powodu nawet specjaliści zazwyczaj diagnozują w zespołach.
Kryteria diagnostyczne znajdziesz w zakładce Diagnoza.
Nie próbuj ogarnąć wszystkich spraw jednocześnie. Wstając rano, weź głęboki wdech i zastanów się: od czego najlepiej zacząć dzień? Niestety, scrollowanie telefonu nie jest dobrą odpowiedzią 🙂 Szklanka wody. To dobra wskazówka na początek.
Dobrym pomysłem jest utworzenie listy pomocniczej, np. dzień przed ważnym wydarzeniem lub terminem. Co koniecznie muszę zrobić? O czym wiem, że najczęściej zapominam? Przygotuj listę spraw do ogarnięcia tak, jak przygotowujesz listę kontrolną przed podróżą. Lista może wyglądać nawet tak: 1. wstać 2. umyć zęby 3. ubrać się… Wpisz na niej wszystkie czynności, o których z całą pewnością zapomnisz następnego ranka. Chłodne spojrzenie sprzyja planowaniu, natomiast w momencie, gdy JUŻ musisz być w gotowości, łatwiej zapomnieć o najprostszych czynnościach.
Jeśli to możliwe, korzystaj z przypomnień w telefonie lub innych urządzeniach. Jeśli Twój budzik dzwoni 16 razy, a Ty i tak nie wstajesz na czas, to może warto rozważyć ustawienie różnych alarmów? Czasami przyzwyczajenie do tego samego dźwięku budzika, czy telefonu może usypiać naszą czujność. No i nie budzimy się, a jedynie słodko drzemiemy przy znajomym dźwięku kołysanki 😉 Warto również rozważyć zakup opaski smartband. To niewielkie (ale jakże sprytne!) urządzenie nosisz w formie opaski na nadgarstku, więc może służyć również jako biżuteria antystresowa. Opaska daje Ci możliwość ustawienia alertów, przypomnień i pełni również rolę zegarka.
To, co w zasadzie najważniejsze, zostawiłam na koniec. Bądź dla siebie wyrozumiał_! Każdy z nas popełnia błędy, każdemu bez wyjątku zdarzają się wpadki. Jasne, codzienność z ADHD i zapominanie o codziennych sprawach bywa mega męczące i możesz mieć tego dość. Rozumiem, jestem z Tobą! Jednak pamiętaj: błędy to element człowieczeństwa. Nie unikniemy ich. A jeśli czujesz, że nie radzisz sobie z tym w pojedynkę, nie wstydź się prosić o pomoc. Potraktuj ten tekst jako inspirację do poszukania pomocy specjalistycznej.
Powodzenia i do przeczytania! – Psycholog Paulina Pietrzak
PS. Czy wiesz, że ADHD u kobiet może wyglądać inaczej niż u mężczyzn? O różnicach opowiadam na łamach Zwierciadła – czytaj na zdrowie!
Skontaktuj się, aby rozwiać wątpliwości
i odpowiedzieć na najważniejsze pytania
