To jest pytanie, które bardzo często słyszę od Pacjentów po diagnozie: „Ale co to znaczy, że mam ADHD o podtypie mieszanym w stopniu znacznym?”. Zdaję sobie sprawę, że dla osób, które nie zajmują się zawodowo diagnozą ADHD, brzmi to jak czarna magia. Postanowiłam wyjaśnić to zatem wszystkim, prostym językiem.
Istnieją trzy podstawowe podtypy ADHD: z przewagą zaburzeń koncentracji uwagi, z przewaga nadpobudliwości psychoruchowej i nadmiernej impulsywności oraz mieszany.
Jak sama nazwa wskazuje: w podtypie z przewagą zaburzeń koncentracji uwagi zauważamy najwięcej objawów wskazujących na problemy w tej dziedzinie życia Pacjenta. Sprawia to, że popełnia on błędy z nieuwagi, ma trudności ze skupieniem się, sprawia wrażenie, jakby nie słuchał co się do niego mówi, ma trudności z dokończeniem zadań, a także problemy z organizacją zdań i różnych aktywności, niechętnie angażuje się w zadania wymagające dłuższego wysiłku umysłowego lub z nimi zwleka, łatwo rozprasza się pod wpływem bodźców zewnętrznych czy też gubi lub zapodziewa różne przedmioty.
Jeśli miewasz trudności z kończeniem zadań, koniecznie przeczytaj ten artykuł:
Drugi podtyp – z przewagą nadpobudliwości psychoruchowej i nadmiernej impulsywności zakłada, że to właśnie w tym obszarze zaobserwowano najwięcej objawów. Mogą to być: niespokojne ruchy rękoma czy nogami, nadaktywność w obrębie siedzenia, częste poczucie niepokoju bez konkretnej przyczyny, trudność z pozostaniem w ruchu, gdy jest konieczność spokojnego siedzenia, działanie „jakby się miało motorek”, problemy z zachowaniem spokoju, nadmierna gadatliwość, impulsywność, przerywanie innym lub dokończenie zdań, a także kłopoty z oczekiwaniem na swoją kolej. Szczególnie w odniesieniu do dzieci potocznie często mówi się o ADHD właśnie w kontekście tego podtypu.
Podtyp mieszany natomiast zawiera w mniej więcej równej proporcji zarówno zaburzenia w zakresie koncentracji uwagi, jak i te z grupy nadpobudliwości psychoruchowej oraz nadmiernej impulsywności.
Istnieją jeszcze dwa podtypy ADHD. Moja praktyka pokazuje jednak, że występują znacznie rzadziej niż te wymienione powyżej. Jest to bowiem ADHD o innym, swoistym obrazie klinicznym i ADHD o bliżej nieokreślonym obrazie klinicznym. Stosuje się je wtedy, kiedy stwierdzamy występowanie objawów, jednak nie da się określić głównego podtypu. W takim przypadku trudno stwierdzić, który podtyp jest dominujący. Można powiedzieć, że Pacjent wykazuje cechy każdego z podtypów w jakimś stopniu, czasem większym, czasem mniejszym. Nie pozwala to jednak na jednoznaczne określenie, do którego podtypu zaklasyfikować jego ADHD.
Co jeśli po przeczytaniu tego tekstu masz wrażenie, że opisałam cały przekrój Twoich zachowań? Wiem, że to trudne, ale przede wszystkim: zachowaj spokój. Psychoedukacja to bardzo ważny element samoświadomości i stawiania diagnozy, ale nigdy – PRZE-NIG-DY! – nie stawiajmy diagnoz na podstawie Internetu, filmików na Tik-Toku albo informacjach z trzeciej ręki. Podstawą każdej dobrej diagnozy jest wizyta u psychologa lub psychiatry.
O tym, do kogo udać się na wizytę, gdy podejrzewasz ADHD, pisałam w tym tekście:
Skontaktuj się, aby rozwiać wątpliwości
i odpowiedzieć na najważniejsze pytania
