Prokrastynacja – jak diagnozować?
ADHD to całe spektrum objawów, które nie są łatwe do zdiagnozowania. Dlatego tak ważne jest oko wprawionego diagnosty, żeby móc dokładnie ocenić każdy przypadek indywidualnie. ADHD to nie tylko rozbrykanie i nadaktywność, ale również zawieszenie i pozorne wycofanie.
I właśnie ta zawiłość diagnozy była moją motywacją do napisania cyklu artykułów o tym, jak dokładnie rozumieć objawy pojawiające się w DSM V, czyli najnowszej klasyfikacji zaburzeń psychicznych według Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, na podstawie której odbywa się diagnozowanie.
W tym tekście opiszę prokrastynację, czyli unikanie dłuższego wysiłku umysłowego lub zwlekanie z nim, a na samym końcu artykułu dołączam także cały zestaw kryteriów diagnostycznych dla ADHD.
Z czego wynika prokrastynacja?
W klasyfikacji DSM V jednym z punktów wśród objawów ADHD jest: A6. Często niechętnie angażuje się w zadania wymagające dłuższego wysiłku umysłowego, unika ich lub z nimi zwleka. Więcej informacji na temat diagnozy znajdziesz w zakładce Diagnoza.
Co ważne, prokrastynacja może mieć zarówno podłoże wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Oznacza to, że prokrastynować możemy ze względu na doświadczane zniekształcenia poznawcze, takie jak:
- lęk przed porażką,
- myśli automatyczne (na pewno mi się nie uda, jestem beznadziejny, i tak nie zdążę…),
- perfekcjonizm (muszę to zrobić najlepiej, jak się da albo wcale),
- niskie poczucie własnej wartości.
Wówczas pokonanie prokrastynacji może wymagać pomocy doświadczonego terapeuty, który metodą małych kroków będzie „wyciągał” nas z pułapki prokrastynacji.
A czym są czynniki zewnętrzne w przypadku prokrastynacji? Mogą to być np.:
- presja otoczenia,
- brak jasnych celów (chcę wszystkiego, a do końca nie wiem, czym to wszystko jest…),
- zbyt wiele zadań do wykonania jednocześnie.
Skoro już nakreśliliśmy teoretyczny obraz, przyjrzyjmy się, czym prokrastynacja jest w praktyce.
Prokrastynacja w praktyce
Prokrastynacja może zdarzyć się każdemu od czasu do czasu – to całkiem normalne. Problematyczna zaczyna robić się wtedy, kiedy staje się zjawiskiem nagminnym w naszym zachowaniu lub wręcz utrudniającym pracowanie lub funkcjonowanie.
Czym objawia się prokrastynacja jako jeden z symptomów ADHD? Jest to odkładanie rzeczy do zrobienia na później, przez co np. nie dotrzymuje się ustalonych terminów lub gromadzi się nadmiar obowiązków do wykonania. Dotyczy ona przede wszystkim zadań związanych z dłuższym i większym wysiłkiem umysłowym, ale nie tylko.
Jako “królowa unikania” prokrastynacja sprawia, że na przykład najpierw robi się to, co jest najłatwiejsze albo najfajniejsze, a nudne, trudne albo nieprzyjemne zadania odkłada się na koniec. Jako te drugie przez osoby z ADHD mogą być postrzegane szczególnie zadania monotonne (prace administracyjne, porządkowanie materiałów, “kopiuj-wklej” w plikach na komputerze), ale też wymagające dokładności, skupienia oraz uważnego czytania (np. opracowywanie raportów, wypełnianie formularzy czy analizowanie treści).
Brzmi znajomo?
Nawet jeżeli tak, to pamiętajcie o najważniejszym – po jednym objawie nawet specjaliści nigdy nie diagnozują danej osoby. Wy natomiast NIGDY nie diagnozujcie się sami. Niezależnie od tego, ile tekstów przeczytaliście czy zobaczyliście filmików na Tik Toku. Wrzucane przez specjalistów treści mają charakter edukacyjny, a diagnostyka jest znacznie bardziej skomplikowana. Nie bez powodu nawet specjaliści zazwyczaj diagnozują w zespołach.
Pozwól sobie pomóc: warsztat praktyczny „15 skutecznych sposobów na prokrastynację”
Już teraz zapraszam Cię do wzięcia udziału w warsztacie praktycznym „15 skutecznych sposobów na prokrastynację”. Jest to praktyczne narzędzie do wykorzystania w codziennej pracy z prokrastynacją. Dzięki mojemu warsztatowi poznasz 15 skutecznych sposobów, jak poradzić sobie z prokrastynacją, a to wszystko w przyjemnej i elastycznej formie online. Możesz dołączyć do webinaru w dowolnym momencie i miejscu, ponieważ ma wygodną formę gotowego wideo. Możesz je odtwarzać, ile razy chcesz i wracać do interesujących treści wielokrotnie.
Ponadto, możesz skorzystać z wyjątkowej oferty promocyjnej: w pakiecie z webinarem Jak sobie radzić z natłokiem myśli? oszczędzasz aż 59 zł! Zapraszam na zakupy! 🙂

Po więcej na temat objawów ADHD zapraszam Cię na mój blog.
Polecam również wysłuchanie podcastu Pogotowie Kryzysowe z moim udziałem. Mówiłam w nim m.in. o objawach ADHD. Miłego słuchania!
