Jak nie odkładać wszystkiego na później to pytanie idealne na Nowy Rok: czas postanowień, zmian i startu od zera. Tuż po sylwestrze większość z nas jest naładowana pozytywną energią, bo przecież Nowy Rok to nowi my, wszystko, co stare idzie w niepamięć. Złe nawyki, zapominalstwo, roztargnienie, prokrastynowanie… Od teraz wszystko będzie inaczej i my NA PEWNO sobie z tym poradzimy, prawda? Spełnimy wszystkie plany, dotrzymamy terminów, zaplanujemy tak, żeby nie uronić ani minuty z każdego dnia. Czyżby? 🙂 Może gdyby nie jeden, malutki szczególik…
Gdyby się chciało tak, jak się nie chce…
Tak, to stara jak świat prawda. Gdyby się chciało czytać, pracować, zmieniać siebie, dbać o zdrowie tak bardzo, jak się nie chce… To wszystko wyglądałoby inaczej. Kosz na pranie nie przypominałby wulkanu z wylewającą się lawą, naczynia nie wychodziłyby same ze zlewu, a my nie omijalibyśmy wzrokiem wszystkich nieprzeczytanych maili z pracy i zawsze przesypialibyśmy przepisowe 8 godzin. Łatwo powiedzieć, trudniej zrobić 🙂 Jednak ten artykuł to dobry pretekst do zastanowienia się, dlaczego tak właściwie jest.
Byłam gościem w „Halo, tu Polsat”, gdzie opowiadałam o tym, na czym się najlepiej znam – o ADHD.
Dlaczego nam się nie chce?
To pytanie jest jednocześnie łatwe i trudne. Nie chce się nam, bo jesteśmy ludźmi. Dążymy do maksymalizacji przyjemności i ułatwienia sobie życia, szczególnie gdy ta nasza „droga na skróty” daje możliwość ominięcia przeszkód w postaci pracy, obowiązków domowych, niezapłaconych rachunków i nieumówionych wizyt lekarskich. Tylko czy takie podejście na pewno działa na nas wyzwalająco? Czy ciągłe odkładanie wszystkiego na później faktycznie daje poczucie wolności i radość życia? Otóż to.
Prokrastynacja – królowa odkładania na później
Czasami mam wrażenie, że o prokrastynacji napisałam już wszystko 🙂 Ale ten temat jest jak studnia bez dna. Prokrastynacja jako jeden z objawów ADHD nadal jest obiektem wielu badań i obserwacji. Na ten moment wiemy, że prokrastynacja odpowiada za to, że mamy ochotę odkładać wszystko na później. Nasz mózg, poza „drobnymi” zmianami ewolucyjnymi, nadal działa trochę tak, jakbyśmy mieszkali w jaskini, otoczeni przez wszędobylskie zło i zagrożenie. Ludzkie poczucie zagrożenia podpowiada instynktownie: UCIEKAJ. I o ile kiedyś sygnałem do ucieczki mógł być napierający na nas mamut, o tyle współcześnie mamutem mogą być deadliny, rachunki, rozmowy z terapeutą, czy zwykłe wyniesienie śmieci.

Jak nie odkładać wszystkiego na później, gdy masz ADHD?
Jeśli szukasz magicznej różdżki, która sprawi, że problem odkładania na później tak po prostu zniknie, to muszę Cię zawieść. Niestety, droga do nieodkładania wszystkiego na później wiąże się z… wykonaniem określonej pracy. Tę pracę musisz wykonać całkowicie samodzielnie, z pełnym zaangażowaniem i bez półśrodków. Chcesz wiedzieć jak? Przygotuj kartkę i ołówek, zaczynamy notować!
1. Planuj z wyprzedzeniem
Ponownie: łatwo powiedzieć, trudniej zrobić! Ale prawda jest taka, że wiele osób, które odwiedzają mój gabinet, gubi się w codzienności właśnie ze względu na problem z planowaniem z wyprzedzeniem. Wcale nie mam tu na myśli planów wybiegających na 5 lat do przodu, raczej takie na zasadzie „jak przetrwać nadchodzący tydzień”. Przyjmijmy, że chcesz powalczyć z odkładaniem wszystkiego na później od najbliższego poniedziałku (wiadomo „od jutra” i „od poniedziałku” to najlepsze terminy na zmiany ;)). Przygotuj więc kartkę i ołówek, a także swój kalendarz/grafik. Na spokojnie wypisz to, co jest do zrobienia w nadchodzącym tygodniu. Następnie przygotuj trzy kolumny, np. „absolutnie ważne”, „ważne” i „obojętne”. Na spokojnie zastanów się, czy zapisanie się do dentysty, który nie widział Cię od liceum jest równie naglące jak zapłacenie przeterminowanego o 2 tygodnie rachunku za prąd. Tzn. najprościej mówiąc: w tym miejscu ustalamy priorytety działania.
2. Jedna rzecz na raz
Jeśli miałabym udzielać złotych rad z zakresu jak nie odkładać wszystkiego na później, to właśnie hasło „jedna rzecz na raz” byłaby tą złotą radą. Dlaczego? A dlatego, że bardzo często nasze odkładanie wszystkiego na później wynika właśnie z poczucia przytłoczenia nadmiarem obowiązków i planów. Jeśli przez 3 tygodnie nie złożył_ś ubrań zdjętych z suszarki albo od 2 lat planujesz pić więcej wody, to uwierz mi: zaplanowanie tego wszystkiego na jeden dzień (czyli zapewne poniedziałek ;)) nie ułatwi sprawy. Załóżmy, że w poniedziałek zaczniesz od suszarki. Zapisz ten prosty i konkretny cel, a następnie jak skrupulatny księgowy rozlicz siebie z tego punktu. Jeśli się udało, nagródź się – serio! Jeśli jednak coś poszło nie tak, zastanów się: co odciągnęło moją uwagę od zadania na dziś? Co okazało się ważniejsze od tej nieszczęsnej suszarki? 😉 I pamiętaj: nie biczuj się! Jutro też jest dzień, małymi krokami do celu!
3. Zasługujesz na nagrodę!
Tak, tak – nasze mózgi to niezłe łakomczuszki łase na wszelkie nagrody i pochwały. Lubimy być nagradzani, ale często zapominamy o tym, że możemy to robić sami. No bo kto inny miałby nam wręczyć medal za wzorowe opróżnienie zmywarki? Pamiętaj, że motywacja zewnętrzna nie jest tak silna jak ta wewnętrzna, którą budujesz samodzielnie. Pochwała z zewnątrz działa na krótką metę, zaś docenianie własnego wysiłku może być „kopem” napędzającym nas do codziennego działania. Jak siebie nagrodzić? Najprościej! Powiedz sobie dobre słowo. „Dałam radę!”, „Jestem z siebie dumny!”, „Dobrze sobie radzisz!” – to też rodzaj nagrody od siebie dla siebie, na który zasługuje każdy z nas.

Jak nie odkładać wszystkiego na później – podsumowanie
Odkładanie wszystkiego na później nierozerwalnie wiąże się z prokrastynacją. Prokrastynacja z kolei to jeden z objawów ADHD u dorosłych. To, że nie wiesz, jak nie odkładać wszystkiego na później nie oznacza oczywiście, że NA PEWNO masz ADHD. Jednak stanowi wyzwanie, które przy codziennej pracy może zaowocować długofalową zmianą. Czasami niezbędne może się okazać wsparcie specjalisty. Polecam Twojej uwadze webinar, który przygotowałam specjalnie z myślą o osobach cierpiących z powodu prokrastynacji. To szkolenie w wygodnej formie online, z nieograniczonym dostępem – uczysz się gdzie chcesz i jak chcesz! Masterclass o prokrastynacji to 15 praktycznych wskazówek, jak uporać się z tym częstym objawem ADHD.

