Wydawać by się mogło, że o ADHD napisano już wszystko. Jak się jednak okazuje, to zaburzenie neurorozwojowe jest nieustannie badane, a przez to zmieniają się kryteria diagnostyczne ADHD. W kilku słowach o ADHD można powiedzieć, że jest to zaburzenie neurorozwojowe objawiające się trudnościami w koncentracji uwagi, nadaktywnością psychoruchową i impulsywnością. Dotyczy ono aż 11% dzieci i 5-7% dorosłych. Co pokazuje, że u części osób mija, jednak znacząca część radzi sobie z jego objawami przez całe życie.
W praktyce ADHD to swego rodzaju zestaw określonych zachowań, zniekształceń poznawczych, czy dysfunkcji, które rzutują na codzienne życie.
Sporo uwagi poświęciłam na moim blogu klasyfikacji ADHD, ale jak wiadomo – nauka nie znosi próżni i dlatego pora na nowe, zmodyfikowane kryteria diagnostyczne ADHD według ICD-11.
Porównaj:
–klasyfikacja ADHD według ICD-10
–klasyfikacja ADHD według DSM 5
Do postawienia diagnozy wymagany jest stały wzorzec (np. przez co najmniej 6 miesięcy) objawów nieuwagi i/lub kombinacja objawów nadpobudliwości i impulsywności wykraczająca poza granice odchyleń oczekiwanych dla wieku i poziomu rozwoju intelektualnego.
Objawy różnią się w zależności od wieku i nasilenia zaburzenia:
Kilka objawów nieuwagi, które są uporczywe i mają bezpośredni negatywny wpływ na funkcjonowanie szkolne, zawodowe lub społeczne. Objawy zazwyczaj należą do następujących grup:
• trudności z utrzymaniem uwagi na zadaniach, które nie zapewniają wysokiego poziomu
stymulacji lub nagrody lub wymagają ciągłego wysiłku umysłowego; dysregulacja uwagi na szczegółach; popełnianie niedbałych błędów w zadaniach szkolnych lub zawodowych; niekończenie zadań;
• łatwe rozpraszanie się przez zewnętrzne bodźce lub myśli niezwiązane z wykonywanym
zadaniem; sprawianie wrażenia, że się nie słucha, gdy ktoś mówi bezpośrednio; często sprawianie wrażenia, że jest zamyślony/a;
gubienie rzeczy; zapominanie o codziennych czynnościach; trudności z pamiętaniem o ukończeniu codziennych zadań lub czynności; trudności z planowaniem, zarządzaniem i organizowaniem pracy szkolnej, zadań i innych czynności.
Ważne odnotowania: nieuwaga może nie być widoczna, gdy dana osoba jest zaangażowana w czynności, które zapewniają intensywną stymulację i częste nagrody.
Kilka objawów nadpobudliwości-impulsywności, które są uporczywe i mają bezpośredni negatywny wpływ na funkcjonowanie szkolne, zawodowe lub społeczne. Są one najbardziej widoczne w ustrukturyzowanych sytuacjach, które wymagają samokontroli behawioralnej. Objawy zazwyczaj należą do następujących grup:
• wykazywanie nadmiernej aktywności motorycznej; opuszczanie miejsca, gdy oczekiwane jest spokojne siedzenie; częste bieganie; trudności z siedzeniem nieruchomo bez wiercenia się (młodsze dzieci); subiektywne poczucie niepokoju i dyskomfortu związanego z byciem cichym lub siedzeniem nieruchomo (nastolatkowie i dorośli);
• trudności z cichym angażowaniem się w czynności; nadmierna gadatliwość;
• wykrzykiwanie odpowiedzi w szkole lub komentarzy w pracy; mając trudności z czekaniem na swoją kolej w rozmowie, grach lub zajęciach; przerywanie lub wtrącanie się do rozmów lub gier innych osób;
• tendencja do działania w odpowiedzi na natychmiastowe bodźce bez zastanowienia lub rozważania ryzyka i konsekwencji (np. angażowanie się w zachowania mogące spowodować obrażenia fizyczne; impulsywne decyzje; nieostrożna jazda).
W większości przypadków mówi się o ADHD, biorąc pod uwagę wiek do 7. roku życia. Jednak kryteria diagnostyczne ADHD według ICD-11 rozszerzają okres obserwacji.
Tłumaczenie własne
PS Zajmujesz się zawodowo diagnozą ADHD? To może Cię zainteresować:
Skontaktuj się, aby rozwiać wątpliwości
i odpowiedzieć na najważniejsze pytania
